Servaas Daemsstraat, Herentals

Noorderwijk, proefsleuven Sfeerbeeld Aangetroffen huizenplattegrond Ferraris (detail) met aanduiding van de gevonden structuren steengoedkruik, 18de eeuw
Looptijd: 
december 2008
Site: 
Servaas Daemsstraat
Plaats: 
Herentals
Activiteiten: 
Proefsleuvenonderzoek
Vondstverwerking

Op vraag van het Agentschap Ruimte en Erfgoed werd in opdracht van Aquafin NV. van 11 t.e.m. 12 december 2008 een archeologisch vooronderzoek, zijnde een verkennende prospectie met ingreep in de bodem, uitgevoerd binnen het projectgebied van een nieuw aan te leggen overstort en een bergbezinkingsbekken (project 93.179B overstort Wout) gelegen aan de Servaas Daemsstraat te Noorderwijk (Herentals). De terreinen situeren zich in de huidige dorpskern van de gemeente Noorderwijk ten noordoosten van het Kasteel van Noorderwijk.

De ernstige bedreiging die de vooropgestelde werken en het daarmee samenhangende grondverzet vormen tegenover het mogelijk aanwezige archeologische erfgoed, zijn immers van die aard dat geadviseerd werd door het Agentschap Ruimte en Erfgoed dat een archeologisch vooronderzoek wenselijk was. Gelet op de gunstige ligging nabij het Kasteel van Noorderwijk werd een archeologisch vooronderzoek (prospectie met ingreep in de bodem) vooropgesteld. Dit kasteel werd voor de eerste maal vermeld omstreeks 1400. In 1647 werd op dezelfde plaats een nieuw kasteel opgericht door Jan Tiras en Margaretha van Busleyden, dat op zijn beurt vervangen werd door een neoclassicistisch gebouw.   

De te onderzoeken zone werd bovendien nooit archeologisch onderzocht en bijgevolg is zijn archeologische potentie alsnog onbekend. Het hier voorgestelde vooronderzoek was dan ook een aangewezen mogelijkheid om het projectgebied archeologisch te evalueren, teneinde het ongekende archeologisch erfgoed te detecteren, af te lijnen en te registreren.

De werken (aanleg overstort en bergbezinkingsbekken) -die worden uitgevoerd door Aquafin nv.- spitsen zich toe op de percelen die kadastraal bekend zijn als Herentals (Noorderwijk) 3° Afdeling Sectie B, Percelen nr(s).: 48D, 48F, 50, 50/2, 88L, 95F, 96(deel) en 96B2(deel). Het plangebied heeft een totale oppervlakte van ca 1,3 ha en werd gebruikt als maïsland.

Resultaten
Datering: 
Post-middeleeuwen
Moderne tijd
Samenvatting: 

Het archeologische vooronderzoek heeft aangetoond dat de vooropgestelde verwachtingskaart klopte met de realiteit. Naast het aantreffen van de wegen, zowel in de proefsleuven als in het landschap, werden op twee plaatsen funderingssporen aangetroffen van 18de/19de eeuwse huizen. Deze gebouwen werden eveneens weergegeven op verscheidene cartografische bronnen. Verder onderzoek lijkt aangewezen om het uiterlijk karakter van de gebouwen te bestuderen, aangezien de literaire bronnen nagenoeg ontbreken. Daarom zou een archeologische onderzoek een meerwaarde kunnen bieden in de 18de en 19de-eeuwse bebouwing.

Bijzondere vondsten: 
Medewerkers
Projectarcheoloog: 
Archeoloog: