Bulla (pauselijk zegel)

De voorzijde van de gevonden bulla De keerzijde van de gevonden bulla Portret van paus Urbanus V Pauselijke brief, waarbij de bulla onderaan aan twee koordjes werd bevestigd
Object
Vindplaats: 
Sint-Janshof, Mechelen
Datum: 
9 apr 2010
Materiaal: 
Metaal
Datering: 
Vroege middeleeuwen

Bij het aanleggen van het eerste opgravingsvlak op de opgraving ‘Sint-Janshof’ te Mechelen werd met een metaaldetector een groot rond lood uit de grond opgediept. Na reinigen bleek het te gaan om een niet veel voorkomende pauselijke zegel of bulla met een diameter van vier centimeter. Een dergelijke vondst komt niet veel voor en wijst op contacten tussen de Paus en de (welgestelde) mensen die leefden op of rond het Sint-Janshof tijdens de veertiende eeuw.

Op de voorzijde kunnen  de letters URBANUS PP V gelezen worden, wat ons rechtstreeks tot Paus Urbanus de Vijfde brengt die Paus was van 1362 tot 1370. De letters PP staan voor "Papa Patria". Op de keerzijde staan de twee hoofden van Paulus en Petrus met bovenaan de letters SPASPE (= "Sanctus Paulus Apostulus Sanctus Petris Episcopus", wat staat voor "Heilige apostel Paulus en Heilige bisschop Petrus").

Meer info
Toelichting: 

Pauselijke zegel of bulla

Een pauselijke bul is een officieel document afkomstig van pausen, vorsten of universiteiten. Een dergelijk document bevat instructies en exhortaties. Een bijzondere pauselijke bul is de encycliek (zendbrief of herdersbrief). Hierin reflecteert de Heilige Vader over Bijbelteksten en geeft hij interpretaties aan maatschappelijke en kerkelijke ontwikkelingen. Het woord bul komt van het Latijnse bulla, het loden of soms gouden zegel dat aan pauselijke oorkonden hangt. De bulla werd onderaan de brief bevestigd aan twee koordjes en diende als echtheidsgarantie van de oorkonde.

Paus Urbanus V

Urbanus V werd geboren in Grisac als Guillaume de Grimoard in het jaar 1310 en was paus van 28 september 1362 tot aan zijn dood in 1370. Guillaume de Grimoard was Benedictijn en werkte eerst als prior en abt, in onder andere de abdij van Chirac en de abdij van Saint-Germaine in Auxerre. Hij resideerde in Avignon tijdens de ballingschap der Pausen (periode 1309-1376). In 1367 ging hij echter, overgehaald door Birgitta van Zweden, Petrarca en Karel IV, terug naar Rome. Na die jaar keerde hij toch terug naar Avignon. Hier stierf hij na een korte ziekte. Paus Urbanus V werd zalig verklaard door Paus Pius IX in 1870, exact 500 jaar na zijn dood.